Równowaga. Podsumowanie

Listopadowe spotkanie zostało zaprojektowane jako proces: od inspiracji, przez budowanie relacji, po specjalistyczną pracę warsztatową i debatę publiczną. Konferencję otworzył wykład Natálii Oszkó-Jakab, dyrektorki Valley of Arts Festival i członkini zarządu European Festivals Association, która przedstawiła festiwal jako narzędzie długofalowego rozwoju w logice ESG (Environmental, Social, Governance). Jej wystąpienie wprowadziło praktyczną perspektywę zarządzania zrównoważonym projektem kulturalnym, opartym na dywersyfikacji przychodów, pracy z danymi, relacji z lokalną społecznością i odpowiedzialności środowiskowej. Był to wyraźny sygnał, że rozmowa o przyszłości festiwali musi wyjść poza narrację kryzysową i skupić się na modelach trwałości.

Kolejnym etapem były warsztaty relacyjne i networkingowe, których celem było wzmocnienie jednego z kluczowych założeń FEST FORUM – budowania realnej wspólnoty branżowej. Uczestniczki i uczestnicy mieli możliwość poznania się, nazwania swoich potrzeb i zasobów oraz przełamania barier w nawiązywaniu współpracy. Ten element programu, świadomie umieszczony na początku wydarzenia, stworzył bezpieczną przestrzeń do dalszej, pogłębionej pracy merytorycznej.

Pierwszy blok warsztatów branżowych koncentrował się na trzech obszarach zdefiniowanych przez Radę Programową jako kluczowe dla równowagi i przyszłości sektora: LUDZIE, OTOCZENIE i DOSTĘPNOŚĆ. Dyskusje i praca projektowa dotyczyły kultury pracy zespołów festiwalowych i dobrostanu, relacji z lokalnymi społecznościami oraz projektowania wydarzeń w sposób inkluzywny od samego początku. Analizowano modele współtworzenia festiwali przez mieszkańców (na przykładzie 9 Hills Festival), praktyki włączania osób z różnymi potrzebami oraz systemowe podejście do dostępności jako elementu strategii, a nie dodatku do programu.

Drugi blok tematyczny, realizowany w kolejnym dniu, poświęcony był prawu i finansowaniu. Warsztaty dostarczyły praktycznego wsparcia w zakresie relacji z organizacjami zbiorowego zarządzania, konstruowania umów współorganizacji, wdrażania ustawy o ochronie małoletnich oraz budowania odporności finansowej poprzez dywersyfikację źródeł przychodów, crowdfunding i korzystanie z mniej oczywistych programów grantowych. Szczególny nacisk położono na myślenie strategiczne, planowanie wieloletnie oraz traktowanie bezpieczeństwa prawnego i finansowego jako warunku trwałości projektów festiwalowych.

Istotnym elementem drugiej edycji było wyjście z refleksją nad festiwalami w dyskurs publiczny. Zorganizowano dwie debaty otwarte dla publiczności, transmitowane online: rozmowę „Festiwale: ratunek czy zagrożenie?” oraz debatę „Dlaczego FEST FORUM?”, podsumowującą genezę i sens inicjatywy. Tym samym sektor festiwalowy nie zamknął się w rozmowie branżowej, lecz zaprosił do niej szersze grono odbiorców, uznając, że festiwale są zjawiskiem społecznym i wymagają transparentnej, wielostronnej refleksji.

Szczególne znaczenie miała debata branżowa „Po co nam zrzeszenia?”, której kontynuacja w styczniu 2026 roku – już w formule online – doprowadziła do jednoznacznego wniosku o konieczności powołania zrzeszenia w ramach społeczności FEST FORUM. Uczestnicy opowiedzieli się za modelem inkluzywnego stowarzyszenia osób fizycznych z udziałem instytucji jako członków wspierających oraz za formułą rotacyjną organizacji kolejnych edycji – goszczonych w różnych miastach Polski przez różne podmioty i instytucje. Był to moment przejścia od diagnozy do projektowania trwałej struktury współpracy.

Dofinansowanie KPO umożliwiło także znaczący krok w kierunku cyfryzacji działań. W styczniu 2026 roku powtórzono online cztery warsztaty z listopadowej edycji oraz zorganizowano dwa branżowe spotkania poświęcone zrzeszeniom i modelowi wędrującego FEST FORUM. Z końcem lutego 2026 roku zainaugurowana została platforma internetowa FEST FORUM – przestrzeń gromadząca materiały, raporty i dobre praktyki oraz rozwijająca internetową FEST SPOŁECZNOŚĆ, w której użytkownicy będą mogli współtworzyć zasoby wiedzy, udostępniać artykuły i badania, komentować materiały, zadawać pytania i nawiązywać kontakty zawodowe.

Raport z drugiej edycji FEST FORUM

Raport dokumentuje wszystkie podjęte podczas w ramach FEST FORUM Równowaga działania, w tym przebieg warsztatów, debatę branżową oraz spotkania dla publiczności, a także wypracowane wnioski i rekomendacje.

Celem niniejszego raportu jest nie tylko podsumowanie jesiennej edycji, lecz także pokazanie FEST FORUM jako procesu: budowania wspólnoty, profesjonalizacji zawodu organizatora festiwalu, wzmacniania odporności sektora i projektowania jego przyszłości w dialogu z otoczeniem społecznym, instytucjonalnym i publicznym. Raport też ma być rodzajem użytecznego przewodnika porządkującego rozległą materię FEST FORUM i skupiającego w jednym miejscu konkretne wskazówki, rozwiązania oraz rekomendacje przyszłych działań.